Kto zapłaci za szkody po zamieszkach 17 października – najpierw ubezpieczyciel, potem państwo i komisja CIVI

Właściciele spalonych lub zniszczonych samochodów oraz splądrowanych sklepów po zamieszkach z soboty 17 października mogą dochodzić odszkodowania u swojego ubezpieczyciela, od państwa oraz w komisji ds. odszkodowań dla ofiar przestępstw (CIVI). Jak podaje dziennik Ouest-France, powołując się na agencję AFP, po weekendzie mobilizacji wiele obiektów publicznych i sklepów jest zniszczonych lub ograbionych, a szkody szacuje się na „setki milionów euro”. Nowa „gwarancja od zamieszek”, uchwalona w ustawie budżetowej w lutym 2026 r., w praktyce jeszcze nie działa.

Spalony lub zniszczony samochód

Jak przypomina federacja ubezpieczycieli France Assureurs, właściciel spalonego lub zniszczonego samochodu dostanie odszkodowanie, jeśli jego polisa obejmuje dobrowolne gwarancje „incendie” (od pożaru) albo „dommages tous accidents” (od wszelkich uszkodzeń). Ochronę daje też ubezpieczenie „tous risques”, czyli od wszystkich ryzyk. Kierowca, który ma tylko obowiązkowe OC (responsabilité civile), nie dostanie od ubezpieczyciela pieniędzy za własny spalony pojazd.

Państwo i komisja CIVI

Szkody, których nie pokryło ubezpieczenie, można próbować odzyskać od państwa na podstawie art. L211-10 kodeksu bezpieczeństwa wewnętrznego. Przepis stanowi, że państwo ponosi odpowiedzialność cywilną za zniszczenia i szkody wynikające ze zbrodni i przestępstw popełnionych przez zgromadzenia. Sprawę rozstrzyga ostatecznie sąd administracyjny, a procedura bywa długa.

Szkody w mieniu może też pokryć komisja CIVI, jeśli dochód osoby samotnej nie przekracza 19 433 euro (próg rośnie wraz z liczbą osób na utrzymaniu). Według rządowego portalu Service-Public odszkodowanie jest wtedy ograniczone do 4 857 euro. Wniosek trzeba złożyć w ciągu trzech lat od przestępstwa, a jeśli odbył się proces – w ciągu roku od prawomocnego orzeczenia sądu. Wypłatę prowadzi fundusz gwarancyjny dla ofiar (FGTI).

Terminy i dokumenty

Zgodnie z art. L113-2 kodeksu ubezpieczeń umowa nie może przewidywać terminu zgłoszenia szkody krótszego niż pięć dni roboczych, a w przypadku kradzieży – dwóch dni roboczych. Termin biegnie od chwili, gdy ubezpieczony dowiedział się o szkodzie. Do zgłoszenia przydaje się zawiadomienie o przestępstwie złożone na policji lub w żandarmerii, datowane zdjęcia zrobione przed naprawą oraz faktury zniszczonych przedmiotów.

Gwarancja od zamieszek jeszcze nie działa

Rząd chce wzmocnić ochronę przed skutkami zamieszek dzięki „gwarancji od zamieszek” zapisanej w ustawie budżetowej z lutego 2026 r. Jak wyjaśnia cytowany przez Ouest-France Quentin Charluteau, adwokat specjalizujący się w prawie ubezpieczeniowym z kancelarii Simmons & Simmons, ustawa przenosi odpowiedzialność z państwa na ubezpieczycieli, czyli w praktyce na wszystkich ubezpieczonych. Formalnie weszła w życie, ale nie wydano jeszcze dekretów wykonawczych, więc w praktyce nie jest stosowana. Do szkód z 17 października stosuje się więc obecne umowy ubezpieczeniowe.