Koniec prawa jazdy na całe życie – Francja szykuje się do badań lekarskich kierowców, spór o seniorów za kierownicą

W ciągu najbliższych trzech lat Francja musi wdrożyć reformę prawa jazdy przyjętą na poziomie europejskim. Parlament Europejski zagłosował za nowymi zasadami 21 października 2025 r. Przewidują one m.in. ważność dokumentu przez maksymalnie 15 lat i badania lekarskie dla osób po 65. roku życia, co oznacza koniec prawa jazdy wydawanego na całe życie. Jak podaje portal Actu.fr, reforma ma poprawić bezpieczeństwo na drogach, ale budzi ożywioną debatę o tym, czy o zdolności do prowadzenia auta powinien decydować wiek. Państwa członkowskie mają czas do 26 listopada 2028 r. na przyjęcie przepisów, które zaczną obowiązywać od 26 listopada 2029 r.

Jak jest obecnie

We Francji badanie lekarskie nie jest obowiązkowe dla wszystkich kierowców, tylko w niektórych sytuacjach. „Szacujemy, że to około 900 000 badań rocznie” – mówi dr Dominique Richter, lekarz uprawniony do badań kierowców (médecin agréé) i przewodniczący związku zrzeszającego takich lekarzy. Kierowcy ciężarówek, autobusów i taksówek przechodzą badanie co pięć lat do 60. roku życia. Osoby, którym zawieszono prawo jazdy na ponad miesiąc za alkohol lub narkotyki, stają przed komisją lekarską przy prefekturze. Chorzy kierowcy sami decydują, czy pójść do lekarza.

Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego (CNSR), która ma doradzić rządowi, zaleciła wprowadzenie internetowego kwestionariusza zdrowotnego wypełnianego co 15 lat, w każdym wieku. „Jeśli podpisuje się oświadczenie, kłamstwo ma konsekwencje” – zapewnia przewodniczący CNSR Yves Goasdoué. Kierowcy mogliby wówczas ponosić konsekwencje m.in. w ubezpieczeniu.

Projekt ustawy i statystyki

Poseł z departamentu Seine-et-Marne, były minister zdrowia Frédéric Valletoux, złożył projekt ustawy wprowadzający badania lekarskie przy uzyskaniu prawa jazdy kategorii A i B, przy jego odnowieniu po 15 latach oraz co pięć lat dla osób po 70. roku życia. Polityk przywołuje wypadek w La Rochelle z 5 czerwca 2024 r., gdy osiemdziesięcioletnia kobieta wjechała w grupę dzieci.

Dane krajowego obserwatorium bezpieczeństwa ruchu drogowego (ONISR) pokazują jednak, że w 2025 r. osoby w wieku 18-24 lat stanowiły 19 procent domniemanych sprawców śmiertelnych wypadków przy 8 procentach populacji, a osoby po 75. roku życia – 11 procent sprawców przy 11 procentach populacji. Seniorzy nie powodują więc więcej wypadków, ale są bardziej narażeni na śmierć w razie zderzenia. „Seniorzy jeżdżą mniej. Są ostrożniejsi” – przekonuje dr Richter, według którego to choroby, a nie sam wiek, odbierają zdolność do prowadzenia. Obowiązkowe badania od pewnego wieku stosuje już 14 państw europejskich, w tym Hiszpania, Włochy i Portugalia.