Zimny weekend i pierwsze włączanie ogrzewania – pięć kontroli, które chronią przed zatruciem czadem

Po wyjątkowo ciepłej pierwszej połowie października we Francji wyraźnie się ochłodziło i w wielu domach w ten weekend po raz pierwszy od miesięcy włączane jest ogrzewanie. To moment, w którym rośnie ryzyko zatrucia tlenkiem węgla, czyli czadem. Jak przypomina serwis o energii Selectra, ponad 75 procent takich zatruć zdarza się w sezonie grzewczym, a najczęstszą przyczyną są niesprawne kotły i podgrzewacze wody.

Ilu zatruć dochodzi we Francji

Według danych agencji zdrowia publicznego Santé publique France, przytaczanych przez Selectrę, system nadzoru odnotowywał w sezonie grzewczym (od 1 września do 31 marca) około 1 100 zgłoszeń zatruć czadem, czyli w medianie 34 tygodniowo. W okresach, gdy Météo-France ogłaszała pomarańczowe alerty przed śniegiem, gołoledzią lub silnym mrozem, liczba przypadków w tygodniu rosła o ponad 50 procent. W regionie Île-de-France regionalna agencja zdrowia ARS naliczyła w 2024 r. 228 zdarzeń i 611 osób zatrutych w domach. W 54 procentach przyczyną był niesprawny kocioł lub podgrzewacz wody, a w 24 procentach – grille, koksowniki lub piecyki dogrzewające używane w zamkniętych pomieszczeniach.

Pięć kontroli przed włączeniem ogrzewania

Selectra wymienia pięć kroków, które warto wykonać, zanim ponownie uruchomi się urządzenia grzewcze. Po pierwsze, kocioł powinien sprawdzić fachowiec. Po drugie, piec, wkład kominkowy i komin trzeba czyścić co najmniej raz w roku, a w większości departamentów dwa razy, w tym raz w sezonie grzewczym. Po trzecie, kratki wentylacyjne i nawiewy nie mogą być zasłonięte, a mieszkanie należy wietrzyć co najmniej 10 minut dziennie. Po czwarte, piecyki dogrzewające na paliwo powinny pracować najwyżej kilka godzin dziennie i nigdy przez całą noc. Po piąte, agregatu prądotwórczego, grilla ani koksownika nie wolno używać w zamkniętym pomieszczeniu.

Obowiązkowy przegląd kotła

We Francji coroczny przegląd jest obowiązkowy w przypadku kotłów gazowych, olejowych i na drewno o mocy od 4 do 400 kW. Zaświadczenie o przeglądzie (attestation d’entretien) serwisant musi przekazać w ciągu 15 dni. Za brak przeglądu kotła nie grozi mandat, ale za niewyczyszczony komin można zapłacić 450 euro. Ubezpieczyciel może też odmówić odszkodowania, jeśli do wypadku doszło przez źle utrzymane urządzenie. Właściciel mieszkania może potrącić koszt przeglądu z kaucji lokatora, jeśli ten nie przedstawi zaświadczenia.

Objawy i numery alarmowe

Czad jest bezwonny i niewidoczny. Najczęstsze objawy zatrucia to ból głowy, zawroty głowy, osłabienie mięśni, nudności i wymioty bez biegunki, które łatwo pomylić z grypą lub grypą żołądkową. Sygnałem alarmowym jest sytuacja, gdy źle czuje się kilka osób w tym samym mieszkaniu, objawy słabną po wyjściu z domu albo choruje zwierzę domowe. Szczególnie narażone są kobiety w ciąży, niemowlęta i osoby starsze. W razie podejrzenia trzeba otworzyć okna, wyłączyć urządzenia grzewcze na paliwo, wyjść na zewnątrz i zadzwonić pod numer 15 (pogotowie), 18 (straż pożarna) lub 112.

Według prognoz Météo-France przytaczanych przez Selectrę maksymalne temperatury spadły między czwartkiem 15 a niedzielą 18 października o 6,8 do 13,5 stopnia, zależnie od miasta. W tygodniu od 19 do 25 października zapotrzebowanie na ogrzewanie ma być w Lyonie 2,3 razy, w Bordeaux i Grenoble 2,7 razy, a w Tuluzie 3,6 razy większe niż tydzień wcześniej.