Jedzenie we Francji wyraźnie droższe niż 10 lat temu – indeks cen żywności w górę o prawie 35 punktów, płace tylko o 24

Zakupy spożywcze we Francji kosztują dziś znacznie więcej niż dziesięć lat temu, a płace nie nadążają za cenami. Jak wylicza nadawca publiczny franceinfo na podstawie danych krajowego instytutu statystycznego Insee, indeks cen żywności wzrósł w ciągu dekady o prawie 35 punktów. Analiza ukazała się w sobotę 17 października, w dniu ogólnokrajowej mobilizacji przeciw drożyźnie, w której biorą udział m.in. dawni działacze ruchu żółtych kamizelek, licealiści i studenci.

Najbardziej podrożały warzywa i masło

Insee co miesiąc sprawdza ceny produktów z typowego koszyka spożywczego. Według franceinfo najmocniej podrożały produkty ze straganów warzywnych. Koszyk tzw. warzyw owocowych, czyli m.in. ogórków, bakłażanów, pomidorów i dyń, zdrożał między sierpniem 2016 r. a sierpniem 2026 r. o 112 punktów. Ceny tych produktów zmieniają się z porami roku, latem spadają, a zimą rosną, ale od 2016 r. cała ta fala przesuwa się w górę.

Ekspert ds. ekonomiki rolnictwa Jean-Marie Séronie tłumaczy w rozmowie z franceinfo, że o cenie owoców i warzyw decyduje przede wszystkim koszt pracy, a produkcja jest też bardzo wrażliwa na pogodę. W 2026 r. owoce letnie zdrożały o ponad 10 procent z powodu suszy. Od 2022 r. wyraźnie rośnie też cena masła. Choć produkuje się je głównie we Francji, jest ono w dużej mierze eksportowane, więc jego cena zależy od sytuacji na rynkach światowych.

Wojna w Ukrainie i drogi prąd

Do wzrostu cen żywności przyczynił się kryzys energetyczny po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 r. Według resortowego biura statystycznego energia elektryczna była w 2023 r. droższa o 14,5 procent. Jednocześnie indeks podstawowego wynagrodzenia miesięcznego wzrósł w ciągu dziesięciu lat tylko o 24 punkty. Różnica pogłębia się od 2023 r., dlatego podwyżki w sklepach są dla gospodarstw domowych tak odczuwalne.

Z badania Insee przeprowadzonego w styczniu 2026 r. wynika, że Francuzi zmienili nawyki zakupowe. Część ogranicza konsumpcję, część rezygnuje z najdroższych produktów, a inni wybierają tańsze odpowiedniki gorszej jakości. Ekonomista Mathieu Plane z instytutu OFCE ocenia, że powrót do cen sprzed dziesięciu lat jest mało realny, bo emerytury, świadczenia socjalne i płaca minimalna SMIC są indeksowane do inflacji. Jego zdaniem siła nabywcza może wzrosnąć dopiero wtedy, gdy przez dłuższy czas ceny żywności się ustabilizują, a płace nadrobią zaległości.